Polskie kino dokumentalne: Lidia Duda

Polskie kino dokumentalne: Lidia Duda

Lidia Duda, fot. Zuzanna Zachara-Hassairi
Lidia Duda, fot. Zuzanna Zachara-Hassairi
Od września w kinie Iluzjon rusza cykl poświęcony kinu dokumentalnemu. Comiesięczne, retrospektywne przeglądy twórczości uznanych reżyserek i reżyserów to okazja do poznania najważniejszych filmów, zobaczenia, jak kształtował się ich autorski styl, zmieniała (albo i nie) tematyka, wreszcie – do bezpośredniego spotkania


Zaczynamy od spotkania z kinem Lidii Dudy, znakomitej, wielokrotnie nagradzanej reżyserki i scenarzystki, w niezwykły sposób łączącej empatię i społeczne zacięcie z artystyczną formą. Jak sama powtarza, na początku każdego filmu zawsze jest człowiek i jego potrzeba opowiedzenia swojej historii, której ona słucha, by potem przefiltrować ją przez własną wrażliwość. Podczas przeglądu pokażemy – i przypomnimy – tych pierwszych bohaterów i ich historie: 12-letniego Krzysia, tytułowego „Herkulesa” (2004), chłopca z biednego bytomskiego Bobrka, który, mimo wieku i niepełnosprawności, jest rzeczywistą głową rodziny. Film nie tylko zdobył Złotego Lajkonika na Krakowskim Festiwalu Filmowym, ale też spełnił marzenie nastolatka o wakacjach nad morzem uwiecznione w kontynuacji pt. „Herkules wyrusza w świat” (2005). Tę dylogię o małym, życiowym siłaczu uzupełni w przeglądzie „Akwarium” (2003), niestereotypowy portret społeczności tej samej bytomskiej dzielnicy – wszystkie trzy filmy wykorzystują doświadczenia reżyserki jako jednej z autorek telewizyjnego „Ekspresu Reporterów”.


W późniejszych, obsypanych krajowymi i międzynarodowymi nagrodami „Uwikłanych” (2012) swoje historie – nieoczywiste, odwracające role – poruszająco opowiadają kat i jego ofiara, pedofil i skrzywdzony przez niego chłopiec. Zdecydowanie więcej światła – choć ich bohaterowie żyją w fizycznej ciemności – przynoszą (także laureaci licznych nagród) „Pisklaki” (2022): jasna, pełna ciepła, choć zgoła niesentymentalna, odbiegająca od stereotypowych ujęć dziecięcej niepełnosprawności opowieść o niezwykłej relacji Zosi, Kingi i Oskara, trójki niewidomych siedmiolatków, które, wspierając się wzajemnie, uczą się trudnej sztuki życiowego latania. Przegląd zwieńczy nagrodzony na 21. Millenium Docs Against Gravity ostatni film reżyserki, czyli „Las” (2024) ukazujący kryzys uchodźczy na wschodniej granicy z perspektywy mieszkającej tu rodziny – dylematy rodziców i spojrzenie dzieci, ulubionych bohaterów dokumentalistki i najlepszych jej zdaniem komentatorów świata dorosłych.

Fundusze Europejskie Logotyp: Na granatowym tle częściowo widoczne trzy gwiazdki żółta, biała i czerwona obok napis European, funds digital of Poland. biało-czerwona flaga polska obok napis Rzeczpospolita Polska Logotyp z lewej strony napis Unia Europejska Logotyp. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego. po prawej strony na granatowym tle 12 żółtych gwiazdek tworzących okrąg flaga Unii Europejskiej