Krakowskie Studio Filmów Animowanych było jedną z najbardziej oryginalnych pracowni okresu PRL-u. Pracujący w nim artyści nie tworzyli jedynie wyrafinowanych plastycznie dzieł, ale realizowali kino mocno zakorzenione w otaczającej ich rzeczywistości. Odważnie poruszali tematy społeczne i polityczne, reagując na burzliwe wydarzenia lat 80., stan wojenny czy zimnowojenny wyścig zbrojeń. W ich pracach wyraźnie odbijały się inspiracje kulturą Zachodu, komiksem oraz kontrkulturą. Wykształceni plastycznie reżyserzy łączyli formalny eksperyment z zaangażowaniem. Tworzyli dzieła o mocnym przesłaniu pacyfistycznym czy osadzone w konwencji science-fiction, a jednocześnie celnie punktowali nieudolność systemu, biurokrację czy realia służby zdrowia. Obok tematów poważnych pojawiała się tam młodzieńcza ironia, czerpiąca z gatunków takich jak horror, kryminał czy groteska.

Prezentowany zestaw to unikalny zapis epoki, w którym poszukiwania formy spotkały się z trafnym świadectwem tamtych czasów.

Program

„Samogłoska”

Polska 1981

reż. Krzysztof Kiwerski

8 min

Ludzie błądzą wśród wielu liter. Z czasem pojawiają się osoby niosący plansze z literami L i F, które sobie nawzajem grożą. Kiedy pojawia się mężczyzna z balonikiem godzą się i tworzą wspólnie samogłoskę E. Podążają za nim i wpadają w przepaść.

„Przejście”

Polska 1981

reż. Krzysztof Raynoch

7 min

Zwykłe przejście dla pieszych staje się tłem dla refleksji nad ludzką kondycją. W realiach stanu wojennego oczekiwanie na zmianę świateł to czytelna metafora stłamszonego społeczeństwa. Codzienna rutyna zmienia się tu w obraz ograniczonej wolności i zmagań jednostki z opresyjnym systemem.

„Opcja zerowa”

Polska 1983

reż. Krzysztof Kiwerski

6 min

Krótkometrażowa animacja o wymowie pacyfistycznej w sugestywny sposób krytykuje militaryzację. Poprzez plastyczne płynne przeobrażenia – od ćwiczących ludzi po pociski i wojskowe odznaczenia zamieniające się w cmentarne aleje – ukazuje przemianę fizycznej dyscypliny w niszczycielski aparat przemocy.

„Apteczka pierwszej pomocy”

Polska 1983

reż. Aleksander Sroczyński

9 min

Czarna komedia ukazująca losy człowieka zagubionego we współczesności, wyobcowanego, traktowanego przez świat z wrogością, obojętnością, okrucieństwem i złośliwością.

„Ad Acta”

Polska 1985

reż. Krzysztof Raynoch

6 min

Satyryczna animacja z czasów schyłkowego PRL-u w mistrzowski sposób punktuje wszechobecną biurokrację. Film ukazuje absurdalny poziom regulacji prawnych i urzędniczych przepisów, które całkowicie paraliżowały codzienne życie obywateli, nadając ich zmaganiom z systemem groteskowy i humorystyczny wymiar.

„Żółw i ślimak”

Polska 1986

reż. Krzysztof Kiwerski

7 min

Dwaj serdeczni przyjaciele, żółw i ślimak zakładają się o to, który z nich ma piękniejszą skorupkę. Ponieważ urody nie da się zmierzyć postanawiają rozstrzygnąć spór wyścigiem. Choć stawką jest jedynie główka sałaty obaj stają się coraz bardziej zacięci, co ostatecznie doprowadza ich do zguby...

„Nigdy więcej wojny”

Polska 1987

reż. Aleksander Sroczyński

2 min

Antywojenna animacja przedstawia żółwia przemierzającego pustynię w palącym słońcu. Spokojna wędrówka zwierzęcia zostaje jednak nagle przerwana przez niespodziewane i poruszające znalezisko. Film w niezwykle symboliczny i skłaniający do refleksji sposób ostrzega przed niszczycielską siłą wojny.

„Vice Versa”

Polska 1983

reż. Aleksander Sroczyński

2 min

Animowany obsceniczny żart o relacjach między człowiekiem a ptakami.

„2013: Odyseja kosmiczna”

Polska 1985

reż. Aleksander Sroczyński

13 min

Pastisz filmu Stanleya Kubricka, w którym drwal oczekuje w szpitalu na narodziny potomka.

„Inwersja”

Polska 1983

reż. Jan January Janczak

7 min

Po powrocie z wędrówki labiryntem korytarzy, szczupły bohater oddaje się obsesyjnemu treningowi fizycznemu. Z determinacją dąży do zbudowania potężnej muskulatury.

„Film o sztuce biurowej”

Polska 1975

reż. Julian Antoniszczak

10 min

Film w groteskowy sposób ukazujący kulisy działalności biurokratycznej - przegląd eksponatów biennale poświęconego sztuce biurowej.

„Ciąg dalszy nastąpi”

Polska 1988

reż. Krzysztof Raynoch

8 min

Symboliczna opowieść o niebezpieczeństwie płynącym z zalewu informacjami prasowymi. Bombardowani informacjami ludzie czekają weekendu, aby odwiedzić wędrownego fotografa i spełnić swoje fantazje o staniu się kimś innym...

„Nowy Dzwon”

Polska 2002

reż. Ryszard Czekała

8 min

W świątyni odbywa się uroczyste pobłogosławienie i zawieszenie nowego dzwonu.

Opisy filmów: Michał Mróz (FINA)