Kino interwencyjne nie ma wyraźnych granic. Zwykle kojarzy się z filmem dokumentalnym, ale nie ma przeciwwskazań, żeby to były aktorskie lub animowane fabuły. Zazębia się z takimi kategoriami jak kino polityczne czy zwłaszcza społecznie zaangażowane. Można je uznać za podzbiór bądź tryb retoryczny tego ostatniego. Zwiększanie świadomości widzów nie dotyczy szeroko rozumianych nierówności, lecz bardzo konkretnego problemu, bezpośrednio nazwanego. Kino interwencyjne odnosi się do namacalnej rzeczywistości i próbuje ją zmieniać, zaczynając od samych widzów i widzek

– pisze Marta Stańczyk w tekście otwierającym najnowsze wydanie „Ekranów”.

Cztery filmy wybrane do przeglądu pokazują różne oblicza tak rozumianej interwencji. „Głos Hind Rajab” (2025) w reżyserii Kaouther Ben Hanii rekonstruuje dramatyczne próby ratowania 6-letniej dziewczynki uwięzionej w ostrzelanym samochodzie w Strefie Gazy, łącząc autentyczne nagrania rozmów z inscenizacją pracy ratowników. Film stawia pytanie o to, co kino może zrobić wobec przemocy, której nie jest w stanie zatrzymać. Jedną z możliwych odpowiedzi jest ocalenie świadectwa i przeciwdziałanie obojętności – tak, by konkretna historia nie zniknęła w statystykach.

„Dług” (1999) Krzysztofa Krauzego to fabuła zakorzeniona w społecznej rzeczywistości polskiej transformacji. Historia dwóch przedsiębiorców uwikłanych w spiralę zastraszania i przemocy staje się opowieścią o bezradności jednostki wobec instytucji, które nie zapewniają jej skutecznej ochrony. Film nie tylko wywołał debatę o odpowiedzialności państwa i granicach samoobrony, lecz także wpłynął na losy pierwowzorów głównych bohaterów.

Z kolei „Krowa” (2021) Andrei Arnold to dokumentalna obserwacja życia zwierzęcia, która oszczędnymi środkami wyrazu przybliża codzienność krowy mlecznej podporządkowanej rytmowi przemysłowej hodowli. Rezygnując z ludzkiej perspektywy, reżyserka kieruje uwagę ku jednostkowemu istnieniu, zwykle przesłanianemu przez ekonomiczny wymiar produkcji żywności. Tym samym interwencja dokonuje się tu przez samą zmianę punktu widzenia – to, co zazwyczaj pozostaje tłem, staje się głównym tematem filmu.

Przegląd zamknie „Titicut Follies” (1967) Fredericka Wisemana – jeden z najważniejszych dokumentów poświęconych instytucjonalnej przemocy. Film, nakręcony w zakładzie dla osób uznanych za niepoczytalne i osadzonych kryminalnie, odsłania upokarzające warunki ich traktowania oraz mechanizmy odbierające im godność.

Autor tekstu kuratorskiego: Kamil Kalbarczyk (FINA)

Program

17 listopada (wtorek), godz. 18.00 „Głos Hind Rajab” , reż. Kaouther Ben Hania, prelekcja: Marta Stańczyk (FINA)

20 listopada (piątek), godz. 18.00 „Dług”, reż. Krzysztof Krauze, prelekcja: Kamil Kalbarczyk (FINA)

24 listopada (środa), godz. 18.00 „Krowa”, reż. Andrea Arnold, prelekcja: Marta Stańczyk (FINA)

26 listopada (piątek), godz. 18.00 „Titicut Follies”, reż. Frederick Wiseman, prelekcja: Alicja Nowacka (FINA)

Wstęp

Wstęp na pokazy jest bezpłatny. Prosimy o zarejestrowanie się poprzez formularze, do których linki znajdują się w artykułach poświęconych poszczególnym seansom.