Projekcja z taśmy 35mm. Prelekcję przed filmem wygłosi Katarzyna Wajda (FINA).

„Być albo nie być”, reż. Ernst Lubitsch, 102 min, 1942, USA

Warszawa, sierpień 1939 roku. Zespół Teatru Polskiego przygotowuje antynazistowską sztukę Gestapo, w której główne role grają jego gwiazdy, małżeński duet Marii i Józefa Turów, ale decyzją władz premiera zostaje odwołana. Los jednak sprawia, że już w okupowanej Warszawie trupa aktorska wykorzysta tamte doświadczenia (i kostiumy), by odegrać inny spektakl i powstrzymać groźnego szpiega zagrażającego członkom podziemia.

Czarna komedia łącząca elementy satyry politycznej i środowiskowej (świat ludzi teatru), melodramatu i kina szpiegowskiego. Zrealizowany (nie bez problemów) w Hollywood przez europejskiego Żyda, emigranta, któremu władze III Rzeszy odebrały niemieckie obywatelstwo, jeden z najbardziej niezwykłych filmów (anty)wojennych,  odważny – mimo umowności wprowadzonej przez motyw teatralnej inscenizacji – w swej stylistyce i budzący kontrowersje długo po wojnie, zwłaszcza w Europie.

Kinofilski rartytas

Polska premiera odbyła się dopiero w 1963 roku, a kopie dystrybucyjne wzbogacono o komentarz Kazimierza Rudzkiego wyjaśniającego intencje twórców i podkreślającego rolę humoru jako broni przeciw grozie wojny i terroru. Zachowana w archiwum FINA taśma jest więc podwójnie cenna jako zapis wyjątkowego filmu i część historii polskiej kultury filmowej, prawdziwy kinofilski rarytas.