Oscar dla najlepszej aktorki kontra Złota Malina, czyli Joan Crawford jako harda, samotna matka, która wybacza córce najgorsze przewinienia oraz Faye Dunaway wcielająca się w Crawford jako jedną z najbardziej przerażających i kontrowersyjnych matek w historii kina. Podwójny seans „Mildred Pierce” (1945) i „Najdroższej mamusi” (1981) to zestawienie dwóch skrajnych, a zarazem podobnie destrukcyjnych obrazów macierzyństwa – bezwarunkowej miłości i jej mrocznego wypaczenia.

„Mildred Pierce” to szczytowe osiągnięcie w karierze Joan Crawford, a także stylowy i pod wieloma względami niesztampowy film noir, żeniący kryminał z melodramatem rodzinnym. Figura femme fatale ustępuje tu miejsca wyrachowanej nastolatce, a narracja o zgubnej namiętności rozgrywa się na linii matka-córka.

Z kolei „Najdroższa mamusia” to przerysowana i wykrzywiona wersja mitu Joan Crawford – opowieść o przemocy, kontroli i emocjonalnym nadużyciu, zaczerpnięta z osławionej autobiografii Christiny Crawford. Film zrealizowano jako poważny dramat, jednak szybko zaczął on budzić reakcje niezgodne z intencjami twórców – zamiast powagi pojawiły się dystans i śmiech. Kreacja Faye Dunaway zaczęła zaś funkcjonować jako ikona kampu i „złego smaku” w najlepszym wydaniu, a jej pamiętne kwestie, takie jak: „No wire hangers! Ever!” czy „Tina, brig me the axe!” na trwałe weszły do popkulturowego obiegu. Film jako niemalże Święty Graal estetyki kampu przejęły środowiska queerowe i drag queen, jako kluczowy punkt odniesienia dla parodii wizerunku Crawford. W efekcie Dunaway stała się równie ważna dla mitologii aktorki jak jej pierwowzór.

W tym sensie „Mildred Pierce” i „Najdroższą mamusię” można oglądać jako dyptyk opowiadający nie tylko o macierzyństwie, lecz także o tym, jak kino produkuje, przetwarza i deformuje własne ikony.

oprac. Kamil Kalbarczyk (FINA)

Program

26 maja (wtorek), godz. 18.00 „Mildred Pierce”, reż. M. Curtiz, 1945, sala: Mała Czarna, prelekcja: Kamil Kalbarczyk, kup bilet

26 maja (wtorek), godz. 20.30 „Najdroższa mamusia” (1981, F. Perry), sala: Stolica, prelekcja: Kamil Kalbarczyk, kup bilet